«کلود تیلیه» نشان میدهد طنز گاهی آخرین داراییِ انسانی است که نه ثروت دارد، نه جایگاه و نه میخواهد قواعد ناعادلانه را جدی بگیرد.
رمان «کاندید» یکی از آثار مهم «عصر روشنگری» است.